EN
Шороон уусмалын усны давсгүйжүүлэлт нүүрсний хүчил газрын дэлхийн ус цэвэрлэх төвүүдийн өмнө тулгарч буй хамгийн чухал дуудлагуудын нэг юм. Дэлхийн шинэ усны гайхамшгийн шаардлага үүрд нэмэгдэж буй нь усны давсгүйжүүлэх технологиудыг хуурай бүснүүд ба усны дутагдалд оршмуйн нүүрсний хүчил газрын үндэсний бүтэц болгож буй. Гэтгүй, усны давсгүйжүүлэх үйлдвэрлэлд гарч буй давсгүйжүүлсэн ус — усны давсгүйжүүлэх процессын төвд бүтээгдсэн давсгүйжүүлсэн ус — орчин-экологийн ба үйлдвэрлэлийн ачаалалд илтгэл үзүүлж буй, түүнд анхаарал тавих ба стратегийн шийдлүүд хэрэглэх шаардлагатай. Энэ давсгүйжүүлсэн усны хаягдлын урсгалыг үр дүнтэй удирдах талаарх ойлголт нь үйлдвэрлэлийн менежерүүд, орчин-экологийн менежерүүд ба усны давсгүйжүүлэх үндэсний бүтэцт инвеститсион хийх шийдлүүд хүлээгсдийн хувьд онцгой чухал.
Усны давсгүйжүүлэх үйлдвэрлэлд гарч буй давсны уусмал нь ихэвчлэн далайн уснаас хоёр до три дахин илүү давс агуулдаг, мөн бүтээгдэх үед хэрэглэдэг химийн бүрдүүлэгчдийн үлдэцтүүр бүхий бөөртүүр. Энэ төвтгөр уусмалыг далайны экосистемд ба гадаадын орчинд хүнд орчин-хамгаалалтын хоригууд үүсгэхгүйн тулд шууд байгальд цутгаж болмуйн.
Давсны уусмалын онцлог шинжүүд ба үүсэх замуудыг ойлгох
Усны давсгүйжүүлэх үйлдвэрлэлд давсны уусмал яаж үүсдэг
Усны давсгүйжүүлэх үйлдвэрлэлд гарч буй давсгүйжүүлсэн ус — усны давсгүйжүүлэлт урсгалын уснаас цэвэр ус ялгах үед, жишээлбэл, урвуу осмос, олон үйлдэлт нисгүүрлүүр, бүх бусад усны давсгүйжүүлэх арга замаар үүсдэг. Урвуу осмос системд нөрөөлөх усны 30–50 хувь нь төвдүүрлүүр ус (брин) болой, үлдсэн хэсэг нь уух ус болой. Давсгүйжүүлсэн уснаас гарах төвдүүрлүүр усны наад захын найрлал нь усны төвдүүрлүүр хэмжээ, мембраны үр дүн, урьдчилан бүтээх химикатууд, ажиллах параметртүүдийн хамааралд орой. Энэ төвдүүрлүүр ус нь зөвхөн уусгагдаж буй давснуудыг бүхлэд агуулой, гэтэд хальций, магний, бор, бромид ба бүх бусад микрон элементүүдийг ч агуулой, түүнийг шүүхдээ зохистой бүтээхгүй тохиолдолд орчинд хохирол үүсгэдэг.
Дүүрэн хэмжээ ба хаях асуудлууд
Том масштабын ус цэвэрлэх төвүүд өдөрт хоёр зуун мянган галлон брине үйлдвэрлэж чадна. Ус цэвэрлэх үед үүсгэдэг бринен хэмжээ нь орчинд хатуу орчин хамгаалалтын дүрэм журам бүхий бүснүүдэд усанд хаях арга замыг бүртүүн хүнд бүтээж байна. Брине үйлдвэрлэх системийн удирдлагын төлөвлөлтийн үед таван хадгалах чадал, түүнийг зөөх зардал, орчинд үзүүлэх нөлөөний үнэлгээг тооцох шаардлагатай. Бринен хэмжээ болон найрлалын тухай мэдлэг нь төвүүдийн хуульд заасан шаардлагад харгалзаж, түүнчлэн тодорхой бүснүүдийн туршлагын зорилгоос хамааран тохиромжтой цэвэрлэх технологи болон хаях арга замыг сонгохын тулд чухал үүрэгтэй.
Ус цэвэрлэх бринен цэвэрлэх болон сэргээх технологи
Шингэн хаяхгүй технологи болон өмнөд цэвэрлэх
Түлхүүр шингэн дайтгүй системүүд нь ус цэвэрлэх үед гарч ирж буй хоолойн усныг удирдахын хамгийн бүтэн арга юм. Эднүүд нь урвуу осмос, ууршмал, кристаллизаци, дулааны бүрдүүлэлтийн системүүдийн нийлмүүл бүтэц юм, түүнд ус цэвэрлэх үед гарч ирж буй хоолойн уснаас нэмэлт цэвэр ус салгаж, хоолойн усныг хуурай давсны төрхтөөр хувиргадаг. Ус цэвэрлэх үед гарч ирж буй хоолойн усны үлдэгдлийг бүрдүүлэх дэвшилт технологиуд нь орж ирж буй усны 90 хувь хүртэл салгаж чаддаг, үлдэгдлийн хэмжээг төдийлүүн багасгадаг. Дулааны кристаллизаторууд ба механик уурын дахин шахмур бүрдүүлэлтийн нэгжүүд нь үйлдвэрлэлд хоолойн усныг бүрдүүлэхдээ үр дүнтэй бүтэлдэг, гэтэл анхны хөрөнгө оруулалт ба энергия хэрэглээ нь хүнд асуудал хойшлодог.
Дүүрэн баялаг ба нөөц салгаж авах
Усны давсгүйжүүлэлтээс үүсэх шоргоолжын уусмалыг зөвхөн хаягдмур хаягдмур бүтээдсүүл гэж үзэхийн оронд, урьдчилан бодож чадах төвүүд одоо түүнд агуулагдах үнэтлүүт нүүрсүүд болон химийн бүтээдсүүлүүдийг салгаж авч байна. Усны давсгүйжүүлэлтээс үүсэх шоргоолжын уусмалд химийн үйлдвэрлэлд, тариалан хүнийн үйлдвэрлэлд, батарейн үйлдвэрлэлд ашиглагдах үнэтлүүт давс, литий, калий, магний агуулагдаж байна. Мембран суурьт салгах технологи, ион солилцоо, сонгомуйн кристаллизацийн арга шоргоолжын уусмалаас үнэтлүүт нүүрсүүдийг ашигтайн салгаж авахыг хангаж, хаягдмур хэмжээг нэгэн зэрэг бүүрдүүлж байна. Энэ тойрог хүрээний эдийн засгийн дүрсмүүл шоргоолжын уусмалын удирдлагыг зөвхөн зардлын төвдөөс болойн орлогын үүсгүүрт хувиргаж, төслийн эдийн засгийн үр дүнг ба орчинд үзүүрлэх нөлөөг нэгэн зэрэг сайжруулж байна.
Орчинд үзүүрлэх нөлөөг тохируулах ба хаягдмур арга
Хяналтанд бүхлэд бүтээдсүүл ба далай дотуурх тавих цорго
Олон талд орших далайн усны давсгүйжүүлэх төвүүд нь хүрээлэн буй орчинд үзүүлэх нөлөөний үнэлгээ болон зөвшөөрөл нөхцлүүдийн дагуу, усны давсгүйжүүлэх үед үүсгүйдэг давсны уусмалыг газрын доорх гарц альбоо регулируем далайн хоолойг ашиглан шингэн хаягдлын зөвшөөрөлтүүдийн дагуу хаяж үлдсэн. Эднүүд шингэн хаягдлын замууд нь давсны концентрац үүсгүйдэг цацраг, далайн экосистемд үзүүлэх нөлөө, бүс нутгийн усны чанарын стандартуудад нийцүүлэх талаар нарийн хяналт тавихыг шаардаж үлдсэн. Усны давсгүйжүүлэх үед үүсгүйдэг давсны уусмалыг газрын доорх гарц ашиглан зөвхөн инженерийн аргаар зохион бүтээж, хүрээлэн буй усанд давсны уусмалын төвдүүрлүүлснүүдийн тархалтыг хангаж, бүс нутгийн орчинд үзүүлэх нөлөөг хамгийн бага түвшинд хадгалахыг шаардаж үлдсэн. Гэт, зөвшөөрөл өгөх бүрдүүлэл нь шингэн хаягдлын хэмжээг багасгахыг, зөвшөөрөл нөхцлүүдийг хатуурахыг, усны давсгүйжүүлэх үед үүсгүйдэг давсны уусмалыг удирдах өөр арга техникүүдийн хөрөнгө оруулалт хийхыг илүү их шаардаж үлдсэн, шинэ шингэн хаягдлын зөвшөөрөл өгөх юм уу үүн дээр төлөөлүүлж үлдсэн.
Газрын дээрх хаягдлын систем ба ууршмалын хонгор
Дотоодын далай цөсгүйрүүлэх төвүүд болон далай дуусгах сонголтгүй бүснүүд нь ус цөсгүйрүүлэх үед гарч ирдэг цөсгүйрүүлсэн усны хувьд ууршилтын цөцгүүдийг ихэвчлэн ашигладаг. Том масштабын ууршилтын талбайнууд нь ус цөсгүйрүүлэх үед гарч ирдэг цөсгүйрүүлсэн усны ууршилтыг нарны шингэн энергийн тусламжтайгаар естествен хийнхүү концентрацлахыг хүлээдэг, харин үлдсэн давснууд цөцгүүдийн хуурай хурдасын дотор цуглуулж, хойш үүнийг хасаж авдаг. Энэ пассив арга нь том масштабын газрын талбай шаардаж, ууршилт өндөр, орж ирдэг хур тун бага бүснүүдэд хамгийн тохиромжтой. Цөсгүйрүүлсэн усны хувьд ууршилтын цөцгүүдийн доорх усны хадгаламжийг хамгаалахын тулд цөцгүүдийн дотор тавьж авдаг, гэтэдүүр хяналт хийж, давснуудыг үе үе хасаж авдаг нь үйлдлийн зардлыг нэмж авдаг. Зарим төвүүд ууршилтын цөцгүүдийг давс хураамжилж авах үйлдлүүдтэй нь холбож, цөсгүйрүүлсэн усны хувьд ууршилтын цөцгүүдийн удирдлагыг урт хугацаанд илүү дэдэлгүүртүүлдэг.
Түүн дээр асуух
Цөсгүйрүүлэх үед орж ирдэг усны хувьд цөсгүйрүүлсэн усны хувьд ямар хувь бүрддэг?
Типик реверс осмосын далай усны давсгүйжүүлэх системүүдэд ирж буй усны 30–50 хувь нь далай усны давсгүйжүүлэх үед шоргоолжин ус болой, үлдсэн хувь нь цэвэр ус бүтээдгийн дагуу. Тодорхой сүүлдүүлэх хувь мембраны үр дүнтэй бүтээмж, ажиллах даралт, усны үүсгүүр чанар, системийн төсөл параметртүүд дээр суурилдаг. Шинэ, үр дүнтэй мембранууд ба өмнөх боловсруулалт сүүлдүүлэх хувийг сайжруулж, цэвэр усны гаралттой харьцуулан далай усны давсгүйжүүлэх үед шоргоолжин усны хэмжээг багасгаж чаддаг.
Далай усны давсгүйжүүлэх үед шоргоолжин усныг гол, нуурт аюулгүй хаяж болой?
Ус цэвэрлэх үед гарч буй хүчилтөрөгчийн уусмалыг гол, нуурт шууд хаях нь экологийн хамгаалалтын дүрэмжүүдийн дагуу ерөнхийдөө хориглодог, учир нь түүн дээр хүчтэй нөлөө үзүүлдөг. Ус цэвэрлэх үед гарч буй хүчилтөрөгчийн уусмалын өндөр давсны агууламж ба төвлөрсөн хүнд металлын элементүүд пресноводных экосистемүүдийг газар хөрсний усны чанарыг муутгаж, усанд амьдардаг амьтадыг хохиратгаж, доод урсгалын усны хангамжийг боолойтгож буй. Зөвхөн төвдөөр зөвшөөрсөн дотоод усны гарц бүхий төвдөөр зөвшөөрсөн далайн харилцан үйлчлэлийн төхөөрөмжүүд эсвэл ус цэвэрлэх үед гарч буй хүчилтөрөгчийн уусмалын давсны агууламжийг хүчтэй сүйдлүүлдөг юм уу давсны агууламжийг бүрмөсөн ариутгадог өндөр түвшний боловсруулалтын төхөөрөмжүүд л гадаа усны бүтцүүд рүү хаях зөвшөөрөл авах эрхтүүд.
Бага хэмжээтүүдийн ус цэвэрлэх үед гарч буй хүчилтөрөгчийн уусмалыг удирдахын хамгийн үр дүнтүүд арга юу?
Жижиг хэмжээний далай усны цэвэрлэх төвүүдийн хувьд ууршихын хоолойнууд эсвэл далай усны цэвэрлэх үйлдвэрүүдийн үйлдвэрлэлд гарч буй талст уусмалын хамтран ажиллах нь ихэнхдээ хамгийн үр дүнтэй шийдэл бөлгөөнүүд. Жижиг төвүүд нь течин төлбөрт системд хөрөнгө оруулалт хийх чадваргүй байдаг. Ихэмсгүүд үйлдвэрлэлд гарч буй талст уусмалын хамтран ажиллах стратегийн хамтран ажиллах нь далай усны цэвэрлэх үйлдвэрүүдийн талст уусмалын зардлыг олон талын хүчин зүйлс дунд тархуулах, зөвшөөрөл үүрдүүлэх ба орчин цагаар хамгаалахын хувьд баталгаажуулж үлдээдэг.